Big Five za Kenya ni orodha ya wanyama watano ambao hapo awali walionekana kuwa hatari zaidi kuwinda kwa miguu - simba, tembo, faru, chui na nyati. Leo, neno hili linamaanisha wanyama watano ambao kila msafiri anatamani kuwaona katika safari ya Afrika. Kenya ni mojawapo ya nchi bora zaidi duniani kwa kuona Big Five zote katika safari moja.
Simba - Mfalme wa Savana
Simba (Panthera leo) ni mnyama anayevutia zaidi kwa wasafiri wengi. Kenya ina idadi ya simba takriban 2,000, ambao wengi wanapatikana katika Masai Mara National Reserve upande wa kusini magharibi mwa nchi.
Katika Masai Mara, simba wanaonekana mara nyingi sana - mapori ya wazi yanafanya iwe rahisi kuwatafuta. Maktaba ya simba inayojulikana sana ni Pride ya Enkoyiani, ambayo ina simba 20 hadi 30 wanaosimamia eneo kubwa karibu na Mto Mara. Asubuhi mapema (saa moja hadi tatu) na jioni (saa kumi na mbili hadi moja) ndizo nyakati bora za kuwapata wakiwa macho.
Mbuga nyingine nzuri ni Tsavo East na Tsavo West - simba wa Tsavo wanajulikana kwa manes fupi au kukosa mane kabisa kwa madume, jambo lisilo la kawaida. Amboseli National Park pia ina simba dhidi ya mandhari ya Mlima Kilimanjaro.
Tembo - Nguvu ya Ardhi
Tembo wa Afrika (Loxodonta africana) ni wanyama wakubwa zaidi wanaoishi nchi kavu duniani. Kenya ina tembo takriban 36,000, namba inayoongezeka baada ya miaka ya kupigana na ujangili.
Amboseli National Park ndio mbuga maarufu zaidi kwa tembo. Makundi ya tembo hapa yanafuatiliwa na wanasayansi kwa zaidi ya miaka 50, na kila tembo ana jina. Mandhari ya tembo wakisimama mbele ya Mlima Kilimanjaro (urefu wa mita 5,895) ni mojawapo ya picha zinazotamaniwa zaidi Afrika yote. Ada ya kuingia Amboseli ni USD 60 kwa siku kwa wageni wa kigeni.
Tsavo East pia ina makundi makubwa ya tembo - makundi yanayojulikana kama “red elephants” kwa sababu wanajipiga rangi ya udongo mwekundu. Samburu National Reserve kaskazini mwa Kenya ni mahali pengine pazuri sana pa kuona tembo, hasa karibu na Mto Ewaso Ng’iro.
Nyati - Mkali Asiyedharauliwa
Nyati wa Afrika (Syncerus caffer) anajulikana kwa hasira yake - wengine wanasema yeye ni hatari zaidi kuliko simba kwa wawindaji wa zamani. Nyati wanapatikana karibu kila mbuga kubwa Kenya.
Masai Mara ina makundi makubwa ya nyati, hasa wakati wa Uhamaji Mkubwa ambapo nyumbu na nyati wanashirikiana kusimama dhidi ya simba. Amboseli na Buffalo Springs pia yana nyati wengi. Katika Nairobi National Park (mbuga ilio ndani ya mji mkuu), unaweza kuona nyati umbali wa kilomita 7 tu kutoka katikati ya Nairobi - uzoefu wa ajabu.
Nyati wanaishi kwa makundi - makundi makubwa yanaweza kuwa na nyati 1,000 hadi 2,000. Madume makongwe wanaoishi peke yao wanaitwa “dagga boys” na wao ndio hatari zaidi.
Chui - Msiri wa Usiku
Chui (Panthera pardus) ndiye mnyama mgumu zaidi kuona kati ya Big Five. Yeye ni mnyama wa usiku na ana tabia ya kujificha kwenye matawi ya miti. Chui wanapatikana katika mbuga nyingi Kenya lakini kuwaona ni bahati au ujuzi wa dereva hodari.
Masai Mara ina chui wengi na wapiga picha wanaokuja mara nyingi wanaweza kuwapata asubuhi mapema kwenye miti ya Croton. Laikipia Plateau kaskazini mwa Kenya - hasa Lewa Wildlife Conservancy na Ol Pejeta - ina chui wanaoweza kuonekana wakati wa mchana mara kwa mara.
Siri ya kuona chui: ambia dereva wako atafute kwenye miti ya kati ya urefu wakati wa jioni. Chui mara nyingi hula nyama yake juu ya mti ili kuilinda kutoka kwa simba na fisi.
Faru - Nguvu Iliyosalia
Faru wa Afrika walikuwa katika hatari kubwa ya kutoweka kwa sababu ya ujangili wa pembe. Kenya imefanya kazi kubwa ya kuhifadhi faru - leo kuna faru nyeusi (Diceros bicornis) takriban 900 na faru weupe (Ceratotherium simum) karibu 900 nchini.
Ol Pejeta Conservancy karibu na Nanyuki ndio nyumba ya faru weusi wengi zaidi Afrika Mashariki - takriban faru 150 nyeusi wanaishi hapa. Pia ni nyumbani kwa faru wawili wa mwisho wa kaskazini mweupe duniani, Najin na Fatu.
Ziwa Nakuru National Park ina faru weupe zaidi ya 50 na faru nyeusi zaidi ya 25. Mbuga hii ni ndogo na inafanya uwe rahisi sana kuwaona. Lewa Wildlife Conservancy kaskazini pia ina idadi nzuri ya faru wote wawili aina.
Nairobi National Park ina faru nyeusi - unaweza kuwaona umbali mfupi sana kutoka mji mkuu.
Mwongozo wa Mbuga za Big Five
| Mbuga | Faida Kuu | Ada ya Kuingia |
|---|---|---|
| Masai Mara | Simba, chui, nyumbu, nyati | USD 100-200/siku |
| Amboseli | Tembo, mandhari ya Kilimanjaro | USD 90/siku |
| Ol Pejeta | Faru nyeusi, faru kaskazini mweupe | USD 120/siku |
| Ziwa Nakuru | Faru weupe na nyeusi, flamingo | USD 90/siku |
| Tsavo East/West | Tembo wekundu, simba | USD 80/siku |
Vidokezo vya Safari
Ili kuona Big Five zote, sisi tunapendekeza safari ya siku 5 hadi 7. Anza na Masai Mara (siku 2-3), kisha Amboseli (siku 1-2), na malizia Ol Pejeta au Ziwa Nakuru (siku 1). Dereva hodari anayejua mbuga vizuri ni tofauti kati ya kuona Big Five zote au kurudi nyumbani bila kuona chui.
Safari za mapema asubuhi - kuondoka kambini saa 12 usiku - ndizo zenye matokeo bora. Wanyama wengi wanatafuta maji na chakula wakati wa baridi ya alfajiri.
Tumia kampuni zinazojulikana ambazo zinaajiri madereva-waguide wenye uzoefu wa miaka mingi. Gharama ya kampuni ya bei nafuu mara nyingi ina dereva asiye na ujuzi wa kutosha wa kutafuta wanyama.